Wat is het verschil tussen spiritueel en paranormaal?

In het dagelijks spraakgebruik worden spiritueel en paranormaal vaak op één hoop gegooid. Ze lijken dan hetzelfde, maar hun fundament is totaal verschillend. Hier vind je een antwoord op de vraag: Wat is het verschil tussen spiritueel en paranormaal?

Waar innerlijke groei en het bovennatuurlijke elkaar kruisen.

Is wat ik doe paranormaal, of spiritueel, of beide? Als je me volgt dan weet je dat ik allebei de woorden gebruik, soms alsof er geen verschil is, maar dat is er natuurlijk wel.

Ook bij mijn cliënten merk ik dat spiritueel en paranormaal worden gebruikt alsof ze hetzelfde zijn, hetzelfde zie je op bijvoorbeeld sociaal media. Waarom zouden we dat eigenlijk niet moeten doen? Wat is het verschil?

Het grote verschil tussen spiritueel en paranormaal zit in de richting van de energie. Spiritualiteit wijst naar de innerlijke reis die is gericht op bewustwording. Het gaat over bewust leven en innerlijke groei.

Paranormaal draait over bovennatuurlijke vermogens en afstemmen via die vermogens. Het gaat over innerlijk waarnemen en contact buiten de normale zintuigen om. Paranormaal laat je waarnemen vrij van afstand, materie en tijd. Mediumschap beweegt zich dus vooral in het paranormale.

Er is natuurlijk overlap tussen paranormaal en spiritueel, en misschien dat we daarom de woorden vaak zo gemakkelijk uitwisselen en door elkaar heen gebruiken zonder veel onderscheid te maken.

Vaak is het zo dat degenen die met spiritualiteit bezig zijn, vaak ook in het paranormale actief zijn, dus de combinatie komt veel voor, maar het is goed om te weten dat er verschil is en wat dat verschil dan is.

Hieronder zal ik eerst meer verdiepen in beide apart en de verschillen verduidelijken, daarna zal ik ook over de overlap vertellen. Ik begin met spiritualiteit.

Spiritueel: De zoektocht naar essentie en verbinding

Spiritualiteit is een brede, persoonlijke levensfilosofie. Het is geen gave, maar een staat van ‘zijn’, een bewuste keuze om naar het leven te kijken en je aandacht steeds meer te concentreren op het huidige moment. Anders gezegd: spiritualiteit gaat over leven in het NU.

Het woord stamt af van het Latijnse spiritus, wat ‘geest’ of ‘adem’ betekent. Spiritualiteit gaat over de relatie met jezelf, met anderen en met het grotere geheel (zoals de natuur, de wereld, of het universum).

Je ervaart jezelf als deel van iets dat groter is en vind daarin een meer bescheiden houding en misschien ook een wat meer dienstbare houding.

Spirituele focus

Bij spiritueel zijn, ligt de focus op innerlijke groei, ethiek, compassie en zelfreflectie. Het doel is vaak het vinden van innerlijke vrede, wijsheid en het begrijpen van jouw levensdoel.

Spirituele methoden

De belangrijkste spirituele methode is meditatie, maar de vorm ervan kan heel divers zijn. In meditatie probeer je innerlijk rustig te worden en de grip die gedachten en gevoelens op je hebben te begrijpen en jezelf daarvan te bevrijden door je heel aandacht bewust te leren focussen op iets.

Alle methoden helpen je om dit te doen door je iets te geven om je concentratie te verbeteren en je stabieler te maken. Het concentreren op je ademhaling is een veel gebruikte, of het herhalen van een simpele mantra tot het een automatisme wordt die geen aandacht meer vraagt, maar ook zoiets als een vloer vegen of simpel tuinwerk kan een meditatie zijn.

En dan is er natuurlijk yoga, een combinatie van fysieke houdingen, ademhaling en meditatie om lichaam en geest te verenigen. Als het werkt dan merk je dat het van binnen stiller en rustiger wordt, maar voor je daar bent kan het gerust eerst drukker en juist onrustiger worden.

De rust en stilte komt dan later als je steeds simpelweg terugkeert en herhaalt. De meditatieve staat wordt ook wel flow genoemd, een staat waarin alles automatisch lijkt te gaan.

Andere methoden in deze hoek zijn mindfulness (bewust leven en zonder oordeel aanwezig zijn in het huidige moment tijdens dagelijkse taken, zingeving), of wandelen in de natuur, en niet al te onbelangrijk aandacht voor het gronden (bijv. blootsvoets op de aarde lopen om overtollige spanning te ontladen en rust te vinden)?

Gronden of aarden betekent eigenlijk niets meer dan meer en meer in je lijf leven en het contact met je lijf herstellen. Als je gewend bent om uit je lichaam te gaan kan dat wat zwaarder voelen, maar je lijf en je ademhaling zijn altijd in het nu, dus dat contact is belangrijk in spiritualiteit. Vandaar dat ademhaling vaak wordt gebruikt in deze methoden.

Ook het bestuderen van filosofische en esoterische teksten (zoals astrologie en numerologie) kan aan dit rijtje toegevoegd worden.

Spiritualiteit is voor iedereen toegankelijk

Iedereen kan spiritueel zijn. Het vereist geen speciale talenten, enkel de bereidheid om naar binnen te kijken en te reflecteren op je eigen gedrag en ego. Het kan uitdagend zijn om eerlijk naar binnen te kijken, want ook al je weerstand, tekortkomingen en oude pijn bevindt zich daar, maar als je daar voorbij weet te komen en ermee kunt samenleven, kan het je veel geven.

Er is ook altijd hulp te vinden als je dat zoekt. Als je het moeilijk vind kan je hulp vragen.

Spiritualiteit in wetenschap en psychologie

Psychologen en neurowetenschappers erkennen de positieve effecten van spirituele praktijken (zoals meditatie) op het menselijk brein, stressvermindering en mentaal welzijn. Je vind het ook daar tegenwoordig terug als een van de hulpmiddelen. Meditatie is goed voor je. Het is goed om het op te zoeken.

Spirituele transformaties door mindfulness in het hart van een hel

In de gevangenis in St. Quentin in de V.S. loopt een langlopend op mindfulness gebaseerd programma, waarin zware (langdurig opgesloten) criminelen en hun slachtoffers worden geholpen. Opgesloten daders leren daar dat ze meer zijn dan een enkele daad uit blinde razernij, of een verschrikkelijke daad in de tijd dat ze verslaafd waren, maar confronteren vooral ook hun verleden en patronen.

Het is een groep mannen die door hun maatschappij werd opgegeven door wat ze gedaan hebben en die is opgesloten om de maatschappij te beschermen en hen te straffen. Ook in de gevangenissen blijven ze in een geweldcyclus leven. Hoe verander je dit soort geweld en de mensen die geweld plegen?

In het programma (GRIP genoemd) leren ze om volledig verantwoordelijkheid te nemen voor wat ze gedaan hebben en dat is niet zo simpel als het misschien klinkt. Eerst moeten ze de volledige impact van hun daad beseffen en doorvoelen en echt in de spiegel kijken.

We sluiten de excessen van die pijn op, maar kijken niet naar de diepere maatschappelijke oorzaken ervan. Ze vroegen zich af wat mindfulness hier zou kunnen doen. Ze besloten naar de grootste hel te gaan die ze konden bedenken en te werken met mensen die eigenlijk al waren opgegeven.

Je kan meer erover lezen op de website van Hans in Wat kunnen we leren van de mannen van Jacques Verduin?

Paranormaal: Waarnemen voorbij de fysieke grens

Het woord paranormaal betekent letterlijk ‘naast het normale’ of ‘bovennatuurlijk’. Waar spiritualiteit zich bezighoudt met waarom we hier zijn, houdt het paranormale zich bezig met informatiestromen en fenomenen die de huidige natuurwetenschappelijke wetten tarten.

Het gaat voorbij de grenzen van onze vijf zintuigen (zien, horen, proeven, ruiken, voelen) en het opvangen van signalen, energieën, of entiteiten, uit andere dimensies, of tijden.

Paranormale of heldere vermogens

De bekende paranormale, of ‘heldere’, vermogens zijn:

• helderziendheid (beelden zien),
• helderhorendheid (stemmen of geluiden horen),
• heldervoelendheid (energieën of emoties van anderen extreem sterk overnemen) en
• telepathie.
• Daarnaast vallen ook fenomenen zoals psychokinese (het bewegen van objecten met de geest), of contact met overledenen hieronder.

Veelvoorkomende paranormale gaven

Mensen die aangeven paranormaal begaafd te zijn, ervaren één of meerdere ‘heldere’ vermogens:

Helderziendheid: Beelden, flitsen of aura’s zien van situaties uit het verleden, heden of de toekomst.

Heldervoelendheid: Het (extreem) sterk overnemen van emoties, sferen of fysieke pijnen van anderen.

Helderhorendheid: Stemmen, geluiden of boodschappen horen die er fysiek niet zijn.

Helderwetendheid: Zeker weten dat iets gaat gebeuren of hoe iets zit, zonder logische verklaring

Helderruikendheid: Geuren of energetische vibraties kunnen waarnemen die niet met het blote oog of door de fysieke neusgaten te verklaren zijn.

Iedereen heeft paranormale gaven

Paranormale vermogens worden vaak gezien als een specifieke aanleg of ‘gave’ waarmee je geboren wordt (of die geactiveerd wordt na een ingrijpende gebeurtenis, zoals een bijna-doodervaring). Ik ben zelf van mening, dat iedereen de aanleg heeft. We worden allemaal geboren met een zekere intuïtie of gevoeligheid.

Paranormaal onderzoek

De reguliere wetenschap staat sceptisch tegenover het paranormale, omdat de fenomenen vaak niet herhaalbaar zijn in een gecontroleerde laboratoriumomgeving. In de parapsychologie probeert men deze verschijnselen wel wetenschappelijk te onderzoeken.

Overzicht spiritueel versus paranormaal

In de volgende tabel zie je de kenmerken van spiritueel en paranormaal naast elkaar.

Deze tabel klapt in op kleine schermen. Wanneer je op een regel klikt krijg je de rest van de gegevens te zien.

Kenmerk	Spiritueel	Paranormaal
Kern	Een levenswijze en staat van bewustzijn.	Een zintuiglijk vermogen of fenomeen.
Richting	Naar binnen gekeerd (zelfkennis en verbinding).	Naar buiten gekeerd (informatie of energie opvangen).
Ontwikkeling	Kun je bewust trainen en cultiveren.	Is vaak een aangeboren talent of gevoeligheid.
Ego / Persoonlijkheid	Gericht op het transformeren of loslaten van het ego.	Kan losstaan van iemands karakter of morele kompas.
Doel	Vrede, zingeving en harmonie met de wereld.	Het verkrijgen van inzichten, antwoorden of boodschappen.

De overlap van spiritueel en paranormaal

Hoewel spiritueel en paranormaal wezenlijk verschillend zijn, kunnen ze in de praktijk heel nauw met elkaar verweven zijn. Een handige metafoor is die van de auto en de brandstof.

Iemand kan paranormaal begaafd zijn (de ‘auto’ bezitten om energieën te zien), maar zonder spiritualiteit (de ‘brandstof’ van ethiek, liefde en wijsheid) kan deze persoon die gaven verkeerd inzetten of erdoor overweldigd raken.

Veel mediums gebruiken spirituele technieken zoals meditatie en aarding om zichzelf te beschermen tegen de enorme stroom aan paranormale indrukken die zij opvangen.

Omgekeerd kan een zeer spiritueel persoon, door heel stil en puur te worden via meditatie, merken dat diens intuïtie zich zo sterk ontwikkelt dat het grenst aan het paranormale (zoals het vooraf aanvoelen van gebeurtenissen). Lees meer.

Conclusie

Spiritualiteit is een bewuste levenswijze gericht op de blik naar binnen. Het draait om innerlijke groei, zelfreflectie en verbinding met het grotere geheel. Iedereen kan spiritueel zijn; het vraagt geen speciale gaven, alleen een open houding.

Het paranormale richt de blik juist naar buiten, voorbij onze bekende zintuigen. Het gaat om het waarnemen van onzichtbare energieën, entiteiten of de toekomst via specifieke gaven zoals helderziendheid of telepathie.

Kort samengevat: spiritueel zijn gaat over wie je bent en hoe je leeft, terwijl het paranormale gaat over wat je kunt waarnemen. Waar ze elkaar kruisen, ontstaat de ultieme balans tussen wijsheid en spirituele kracht.