Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar ik neem normaal eigenlijk maar weinig tijd om te vertragen. Er is altijd iets te doen, iets dat aandacht vraagt, iets dat soms inbreekt in mijn aandacht, iets dat nog even af moet en voor je het weet is dan weer een dag voorbij. Je weet dat morgen hetzelfde zich herhaalt en de dag erna weer. Modern leven is gevuld met media en beeldschermen en taken en snelheid en alles vraagt aandacht. Wanneer nemen we echt tijd voor rust, voor verbinden met onszelf, voor dat wat blijft liggen in alle herrie en drukte?
Ons brein verwerkt dagelijks duizenden prikkels via schermen, berichten en sociale verplichtingen. Hierdoor leef je vaak meer in je hoofd dan in je lijf en dan raak je de verbinding met je kern kwijt. Ik ben daarin niet anders dan anderen en het is daarom dat ik zo verslaafd raakte aan de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela.
Zodra je aan deze pelgrimstocht begint, dwing ze je tot vertragen. De vertraging is al meteen letterlijk. Je ruilt de auto, trein, of motor in voor het traagste transportmiddel dat je hebt: je eigen voeten.
Deze fysieke vertraging start al vrijwel direct en zo kom je als vanzelf in een diep spiritueel proces. Je hoeft niets meer te doen, alleen stap, na stap, na stap, tot je stopt met lopen om even te rusten of iets te eten of drinken en zo kom je steeds verder. Stap, na stap, na stap.
Je weet het misschien nog niet, maar aan het eind van de reis, als je eenmaal aankomt bij de enorme kathedraal in Santiago, merk je hoeveel deze reis met je heeft gedaan en hoe indrukwekkend het is geweest in al zijn eenvoud en hoezeer je bent vertraagd.
Dat is waar het pad eindigt. Nu begin je met een stap en dan nog een stap. Je hebt alle tijd en geen ander doel dan een enkele stap en dan nog een.
De geheime taal van de weg
Bij de start van een pelgrimstocht protesteert je geest vaak nog. Je bent zo gewend aan drukte dat je geest nog zoekt naar afleiding, naar prikkels. Je voelt misschien de onrust door het gebrek aan prikkels, of je begint te voelen hoe moe je eigenlijk bent. Maar na verloop van tijd treedt de verstilling in.
Je merkt dan hoe weinig je nodig hebt en hoe goed het buiten zijn en de simpele taak van wandelen door het landschap je doet. Je merkt dat je telefoon steeds meer in je tas blijft zitten en je focus verschuift naar waar je bent en je horizon. Je zintuigen gaan meer aan het werk. Je hoort de koekoek, de wind, je ruikt de pijnbomen in het bos en voelt de zon (of regen) op je huid.
De constante stroom van ‘moeten’ lost langzaam op in de ruimte om je heen en je wordt steeds stiller en rustiger in jezelf.
Elke stap brengt je dichterbij
Wandelen is natuurlijk ook een heel gemakkelijke manier om goed te aarden. Het dwingt je om in het huidige moment en je lijf te zijn. Je kunt, en hoeft, je niet haasten naar het einddoel van de dag. Je gaat elke kilometer daadwerkelijk lopen.
Je verplaatst je aandacht van je malende gedachten naar het ritme van je ademhaling en je voeten. Je leert dat spirituele groei niet te dwingen is, maar ontstaat door simpelweg onderweg te zijn.
De wandeling is alles dat er is en je geniet van de omgeving en de ontmoetingen op je pad, zonder druk om ergens te zijn, of iets anders te doen dan het pad. Je neemt een stap en nog een en als je dat blijft doen, kom je ergens aan.
Tijd voor reflectie: levenskeuzes en patronen overdenken
Thuis ontbreekt je vaak de tijd om echt stil te staan bij hoe je leven verloopt. Op het pad, in vele uren stilte en alleen wandelen, komen weggestopte vragen en zelfs antwoorden vanzelf bovendrijven.
Zonder afleiding kun je niet meer vluchten voor je eigen onvrede, angsten of verlangens. Nieuwe inzichten en gedachten komen vanzelf op. Je ziet helder welke gewoontes, of relaties, in je dagelijks leven energie vreten en welke juist voeden.
Misschien draag je vragen in je die normaal weinig aandacht krijgen. Vragen zoals: “Ben ik nog gelukkig met mijn werk?” of “Leef ik volgens mijn eigen waarden?” of “Geef ik mijn grenzen goed genoeg aan” en je zal zien, de kans is erg groot dat al lopend er antwoorden omhoog komen, dat er opeens ruimte is voor een nieuw inzicht.
Ga met me mee op pelgrimstocht
Voel je de roep van het pad, maar vind je het spannend om alleen te gaan? Ga met mij mee op een verzorgde groeps-pelgrimstocht. Samen trotseren we de bergen, volgen we de gele pijlen en delen we onze verhalen bij het vallen van de avond.
De pelgrimstocht naar Santiago is een reis vol verbinding, spirituele groei en diepe transformatie. Ik ga regelmatig alleen of met een kleine groep, en je bent van harte uitgenodigd om dan mee te gaan.
Pelgrimeren versus mediteren
Pelgrimeren is een vorm van bewegende meditatie. Het monotone ritme van links-rechts, links-rechts, werkt hypnotiserend voor het zenuwstelsel. Al lopend vertraagt je gedachtestroom. Je gedachten worden als wolken die voorbijtrekken, in plaats van stormen waar je in vast raakt.
Focus op het nu: Je bent alleen nog bezig met de volgende stap, de volgende heuvel, of de richting van de routeborden. De fysieke inspanning helpt om vastgezette emoties, zoals oud verdriet, of opgekropte frustratie, letterlijk los te lopen.
Je ervaart momenten van diepe synchroniciteit, waarbij precies op het juiste moment hulp, een vallend veertje of een mooi gesprek op je pad komt. De grens tussen jezelf en de wereld om je heen vervaagt, wat zorgt voor een diep gevoel van gedragen worden door het leven zelf.
Je innerlijke stem terugvinden
Het mooiste resultaat van deze spirituele vertraging is de herontdekking van je eigen intuïtie. Andere stemmen verstommen: de maatschappij, je familie, je werkgever, de verwachtingen.
Tijd om te (her)ontdekken wat jijzelf echt nodig hebt, los van de verwachtingen van anderen, los van invloed van buiten. Als de herrie en ruis van buitenaf wegvalt, wat is er dan in jou?
Het is belangrijk om te leren omgaan met je eigen schaduwkanten, belangrijk meer compassie te ontwikkelen voor je eigen imperfecties, meer begrip en zachtheid voor jezelf.
Je keert terug naar de basisversie van jezelf, die onder de lagen van stress en routine verborgen lag.
De geheime taal van het pad
Misschien weet je dat ik hou van symbolieken. Zowel in mijn mediumschap, als in mijn dromen. Zo heb ik in mijn hoofd een symboliekenwoordenboek.
Wie als pelgrim wandelt, leert vaak ook met andere ogen kijken. Alledaagse objecten, het grillige weer en de zwaarte van de weg veranderen in spiegels van je ziel.
Het pad spreekt in metaforen die je uitnodigen tot diepere inzichten. Het is leuk om daar eens naar te kijken! De symbolieken tijdens het pelgrimeren.
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
De Ondergrond: De structuur van het pad
Ik begin te benoemen. De textuur van de weg die onder je voeten doorgaat, die weerspiegelt de verschillende fasen van je levenspad.
Rotsblokken voor focus
Grote, onregelmatige rotsblokken dwingen je om gefocust te blijven. Dit symboliseert de periodes in je leven waarin alles moeizaam gaat en elke beslissing energie kost.
Het leert je om niet te ver vooruit te kijken en al je aandacht te richten op de plek waar je nú je voet neerzet. Rotsen symboliseren ook de hardheid in jezelf die doorbroken mag worden.
Rolsteentjes voor vertragen
Paden vol rolsteentjes zijn verraderlijk. Je kunt er gemakkelijk op uitglijden. Dit staat symbool voor situaties waarin je de grip verliest, of waarin de basis onder je bestaan wankelt (zoals bij een relatiebreuk, of baanwissel).
Het dwingt je om je tempo te vertragen, je knieën te buigen en je zwaartepunt te verlagen. Een prachtige metafoor voor nederigheid en alertheid.
De gemakkelijke weg geeft geen voldoening
Kilometerlang lopen op een strakke, harde asfaltweg of modern plaveisel is comfortabel, maar eentonig en pijnlijk voor de voetzolen.
Dit symboliseert de ‘gebaande paden’ van de maatschappij: de voorspelbare routine, de comfortzone en de druk om te voldoen aan de verwachtingen van anderen.
Het herinnert je eraan dat de makkelijkste weg vaak de weg is die de minste innerlijke voldoening geeft.
Het Modderige pad op weg naar vaste grond
Na een regenbui zuigt de modder aan je schoenen. Elke stap kost dubbel zoveel kracht. Dit staat symbool voor periodes van depressie, zwaarmoedigheid of het verwerken van oud trauma.
Het pad leert je dat je soms diep door de modder moet waden om aan de andere kant de vaste grond te bereiken.
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
Berg op en berg af: de dynamiek van groei
Het landschap daagt je niet alleen fysiek uit, maar weerspiegelt je innerlijke golven.
Opstijgen
Een berg opklimmen is het symbool voor spirituele loutering. Het zwoegen dwingt je in het nu. Je overwint je ego, je angsten en je mentale barrières.
Hoe hoger je komt, hoe breder je perspectief op je eigen leven wordt. En weet, wanneer je op het hoogste punt bent, voel je voldoening, je hebt het toch maar gedaan!
Afdalen
De afdaling staat voor nederigheid en integratie. Afdalingen zijn vaak zwaarder voor je gewrichten dan stijgen. We dalen dan ook af, met kleinere stapjes.
Het leert je dat je spirituele inzichten (de top) weer moet meenemen naar de nuchtere realiteit van alledag (het dal).
De eindeloze vlakte
Eindeloze wegen zonder schaduw? Dit is de ultieme ‘woestijnervaring’. Het dwingt je tot de confrontatie met stilte, eenzaamheid en je eigen innerlijke leegte.
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
Het Weer
Je kunt de omstandigheden onderweg niet beheersen, alleen je eigen reactie erop.

In april 2025 liep ik met mijn dochter de kustroute vanaf Baiona naar Santiago de Compostela. Volgens mij hebben we alle weertypes gehad, we zijn werkelijk nat geworden tot op het bot.
We werden natuurlijk niet heel bij van de regen, maar het fijnste moment kwam daardoor op onze laatste wandeldag, de zon scheen stralend bij aankomst bij de kathedraal. Als dat geen prachtige symboliek is?!
Symboliek van regen en storm
Regen en Storm symboliseren emotionele reiniging en het verwerken van oud verdriet. De regen wast ballast van je af. Het dwingt je tot overgave: je kunt de storm niet stoppen, je kunt alleen stug doorlopen.
Symboliek van mist
Wat te denken van mist? Die staat voor de periodes waarin je de richting in je leven kwijt bent. Je ziet het einddoel niet meer, alleen nog de volgende meter. Het leert je te vertrouwen op de stap die vlak vóór je ligt.
Symboliek van de opkomende zon
De opkomende zon brengt hoop en spirituele verlichting. Na een koude, donkere nacht brengt de zon letterlijk en figuurlijk warmte, helderheid en een nieuw begin.
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
Tekens op de Route
Fysieke wegwijzers en andere tekens, krijgen op het pad een bijna magische betekenis.
Symboliek van een Jakobsschelp
De groeven van de schelp komen allemaal samen in één punt. Dit symboliseert dat pelgrims met verschillende achtergronden en motieven uiteindelijk naar hetzelfde middelpunt (verlichting, zichzelf) reizen.
Symboliek van steenmannetjes
Stapels stenen achtergelaten door eerdere wandelaars. Ze symboliseren verbondenheid over de grenzen van de tijd heen. Ze fluisteren: “Je bent niet alleen, wij gingen je voor.”
Symboliek van de Waterbron (Fuente)
Langs vrijwel elke pelgrimsroute vind je eeuwenoude waterbronnen, waar pelgrims hun flessen met water vullen.

Fysieke dorst spiegel je innerlijke dorst naar zingeving. Het drinken bij een bron staat symbool voor het opnemen van nieuwe energie, zuivering en spirituele voeding.
Water bij een pelgrimsbron is gratis en voor iedereen beschikbaar. Het symboliseert de overvloed van het leven en het besef dat de belangrijkste dingen in het leven geschenken zijn die je niet kunt kopen. En echt, het water is zuiver, heerlijk!
Kruisingen en verdwaalmomenten
Niet elke splitsing op de route is even duidelijk aangegeven. Soms mis je een pijl en loop je verkeerd.
Splitsingen symboliseren de grote keuzemomenten in je leven. Ze spiegelen de angst om de verkeerde beslissing te nemen.
Verkeerd lopen hoort bij het pelgrimeren. Het symboliseert dat ‘fouten’ in het leven vaak leiden tot de mooiste onverwachte ontmoetingen of inzichten. Het leert je flexibiliteit en zelfcorrectie zonder zelfverwijt.
Tijdens mijn eerste tocht liep ik in het begin met mijn ziel onder de arm. In gedachten verzonken mistte ik een gele pijl en liep door. Ik mistte daardoor ook de afslag.
Ik werd ‘wakker’ geschud door een groepje pelgrims, die mij riepen en gebaren maakten, en mij hiermee duidelijk maakten dat ik de afslag had gemist. Mijn hart maakte meteen een sprongetje van dankbaarheid, stak mijn hand omhoog als ‘dankjewel’ en blij liep ik het stukje terug, om alsnog de afslag te nemen.
In de loop van diezelfde tocht en volgende tochten kwamen er momenten, dat ik zelf een mede pelgrim erop attent maakte, dat ze een afslag misten.
Dieren
Wat te denken van bijvoorbeeld de smagradhagedis? Natuurlijk hoeven we niet achter elk gebeuren een verklaring te zoeken, maar leuk is het wel.
De spirituele betekenis van een smaragdhagedis is diep verbonden met regeneratie, aanpassingsvermogen en transformatie. Hoe toepasselijk!
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
Gele pijlen langs de weg
De handgeschilderde gele pijl is het symbool van de pelgrim. Hoewel de pijl is bedoeld als praktische gids, draagt hij een diepere betekenis:
Blind vertrouwen
Thuis wil je de hele route plannen. De pijl dwingt je tot overgave. Je hoeft niet te weten hoe de weg over twintig kilometer loopt, je hoeft alleen te vertrouwen op de ene pijl die nu voor je staat.
Steun op je pad
Juist op momenten van diepe vermoeidheid, of twijfel, duikt er een gele pijl op. Het herinnert je eraan dat er altijd richting en hulp verschijnt als je erom vraagt.
Licht in de duisternis
Geel is de kleur van de zon en van hoop. Zelfs op een grijze, mistige dag valt de pijl op. Het daagt je uit om je focus te houden op het licht, hoe zwaar de omstandigheden ook zijn.
Menselijke verbondenheid
Elke pijl is geplaatst door iemand die je voorging. Het is een stille, tijdloze boodschap: “Je bent niet alleen, ik heb de weg voor jou gemarkeerd.”
Bagage en Loslaten
Zelfs je uitrusting draagt een diepe spirituele les in zich.
Symboliek van je rugzak
De rugzak bijvoorbeeld, is de fysieke manifestatie van je mentale ballast. Elke kilo te veel symboliseert de angst om tekort te komen of het onvermogen om controle los te laten. Het uitdunnen van je tas staat gelijk aan het opschonen van je geest.
Symboliek van de wandelstok
De wandelstok staat symbool staat voor standvastigheid en support. Het is je ‘derde been’ dat stabiliteit geeft op gladde paden. Het herinnert je eraan dat je in het leven hulpmiddelen en steun van buitenaf mag toelaten.
In mijn verslag behorende bij mijn eerste pelgrimstocht zit ook een foto, wat laat zien dat ik demonstratief mijn stok in een container gooi. Tijdens het lopen schopte ik er steeds tegenaan. Nadat er zelfs een knik in kwam, besloot ik dat ik hem niet meer nodig had. De boodschap was duidelijk, de steun van buitenaf had ik niet meer nodig.
De Steen bij het Kruis
Veel pelgrims nemen van thuis een fysieke steen mee die symbool staat voor een last, schuldgevoel of een pijnlijk afscheid. Het achterlaten van deze steen bij een markeringspunt onderweg is het ultieme, bevrijdende ritueel van loslaten en vergeving.
Laat in een reacties hieronder weten: Welke last (welke ‘steen’) zou jij willen achterlaten op jouw pelgrimspad?
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
De Herberg en de Slaapzaal
De overnachtingsplekken (albergues, of herbergen) dwingen je tot een herijking van je persoonlijke grenzen.
Slapen met vreemden in één ruimte symboliseert het afleggen van je sociale status. Iedereen is gelijk, snurkt, en heeft dezelfde basisbehoeften.
Het herinnert je eraan dat spirituele groei niet alleen in de eenzame stilte van de natuur plaatsvindt, maar juist ook in het verdragen en accepteren van de imperfecties van de medemens.
Ik merkte bij mezelf op, dat, wanneer ik me in beruste in ‘bijgeluiden’, ik goed kon slapen. Mijn Hans helpt me thuis ook vaak met bijgeluiden.
Versleten Wandelschoenen
Je schoenen worden tijdens de reis je meest kostbare bezit, maar ze veranderen ook zichtbaar. Het vuil, de krassen en de slijtage op je schoenen symboliseren de geschiedenis die je met je meedraagt. Ze laten zien dat transformatie niet zonder littekens of moeite gaat.

Veel pelgrims die weken- of maandenlang hebben gewandeld, laten hun volledig kapotte schoenen achter bij het eindpunt (zoals in Santiago, of Fisterra). Dit is het ultieme symbool van het definitief achterlaten van je ‘oude ik’ en de oude wegen die je bewandelde.
Zelf heb ik vorig jaar onderweg nieuwe schoenen moeten kopen, omdat mijn ‘oude’ schoenen zo drijfnat waren, dat ze niet meer droog te krijgen waren. Met mijn nieuwe schoenen leek het, alsof ik op vleugels verder liep. Begrijp de symboliek ervan 😊
Neem de eerste stap op jouw pad
Je begrijpt het al, een pelgrimstocht is geen gewone reis. Het is een uitnodiging om de ruis van het dagelijks leven achter je te laten.
De bergen die je trotseert, de regen en de (warme) zon die ook voor jou schijnt en de gele pijlen die je volgt, zijn er niet voor niets. Ze vormen het decor waarin jij jezelf opnieuw kunt ontdekken.
Je hoeft niet direct je hele leven om te gooien om spiritueel te groeien. Je hoeft alleen maar de moed te hebben om te vertragen, je rugzak te pakken, je veters te strikken en te gaan lopen.
De transformatie die je zoekt, begint niet bij de finish, maar bij de allereerste stap die je zet. De gedachte, de aanmelding van deze pelgrimstocht kan die stap zijn.
Het pad ligt al eeuwen op je te wachten. De stilte is er al. Het enige wat nog ontbreekt, ben jij. Durf jij de controle los te laten en te vertrouwen op de weg?
Laat mij je gids zijn
Je hoeft dit uitdagende pad niet alleen te bewandelen. Of je nu vastloopt op een comfortabel maar saai asfaltpad, of worstelt met de losse stenen in je leven: ik loop graag een stuk met je mee.
Tijdens een pelgrimstocht help ik je om de stilte te vertalen naar heldere inzichten voor jouw toekomst. Als je me een bericht stuurt dan plan ik graag een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek met je in, waarin we samen nagaan of deze reis iets voor je is en wat het voor je kan doen.
Laten we samen ontdekken hoe we jouw reis naar binnen kunnen starten. Een Pelgrimstocht is veel meer dan een wandelvakantie. Als je met me op reis gaat, dan help en begeleid ik je in deze pelgrimstocht van voorbereiding tot vertrek terug naar thuis.
Laten we samen een eerste stap maken en weer pelgrim zijn op het pad.
Ga je mee naar Santiago?
In september 2026 gaan we deze inspirerende pelgrimstocht weer lopen.
Wees er snel bij, want de inschrijving sluit op 15 juli.
Laat in een reacties hieronder weten: Welke last (welke ‘steen’) zou jij willen achterlaten op jouw pelgrimspad?




Geef een reactie